Uneleg og skygtHan var våt heile vegen inn til det blålilla skinnet. Regnet hadde stått i tre dagar, og smuget bak Lodmunds tapperi lukta av rotne kålblad og hestemøkk. Berend Vardmyndum låg på ein bjelke under mønet til eit nattestengd garveri, og venta. Han var tolv. Hendene var kalde. Han visste at Eivunn var sein, men han visste også at Eivunn alltid kom.
Systera hans dukka opp frå skuggane ved muren med den stille, glidande gangen ho hadde lært seg det siste året – nærast på magisk vis var det aldri eit glasbrot eller ein laus stein der føtene hennar landa. Fjorten år, mager som ein streng, med eit blikk som fekk vaksne menn til å finne skotuppane sine.
«Krønder treng oss,» sa ho lågt. «Ei hand skal levere noko til ein smed i Messinghagen. Vi skal vere auger.»
«Kva skjer?»
Eivunn herma etter Krønder si brummande stemme.
«’Ei skjor treng ikkje å vite’…»
«’…meir enn han må.’» svara Berend stille.
Krønder Engelbrektsson sa aldri meir enn det som trengdest. Frå eit bakrom i ein kjellar under ein brennevinskjenkestove nær hamna hadde han eit talent for å få dei forlatne til å kjenne seg uunnverlege. Når Krønder klappa deg på skuldra og sa du var den einaste han stolte på for akkurat dette oppdraget, trudde du på han. Berend hadde trudd på det i nesten to år no, heilt sidan Krønder fann dei sovande i eit tomt lagerhus og tilbaud dei varmt brød og arbeid.
Arbeidet var aldri det same to gonger. Somme dagar var Berend auge — stå på eit gatehjørne, tel byvaktene, merk deg kven som gjekk inn i kva port. Andre dagar var han sendebod, med eit forsegla brev i fôret på jakka han aldri skulle opne, men henge frå seg på ein bestemd krok. Eivunn var betre enn han på det meste, men Berend hadde eitt fortrinn: han gløymde ingenting. Andlet, tal, røyster, kva klokka var når nokon gjekk forbi eit bestemt vindu — alt sette seg fast. Krønder kalla han «den vesle arkivaren» og lo, og Berend hugsa alle latterane hans.
Den kvelden gjekk oppdraget greitt. Dei stod i regnet medan ein skugge leverte ein innpakka gjenstand til smeden. Ingen byvakter. Null problem. Etterpå gav Krønder dei kvar sin koparskilling og ei varm pølse. Berend hugsar den kvelden især fordi det var den siste gongen alt kjendest enkelt.
Eit halvt år seinare var Hermodsmark, eller det som snart heitte Hermodsmark, i brann. Opprøret som hadde ulma i årevis slo ut som ei springflo, og med drapet på Hermod på open gate gjekk barrikadane tvers gjennom kvartala Berend og Eivunn kjende betre enn noko byvakt noko gong hadde gjort. Krønders nettverk løyste seg opp over natta — halvparten slutta seg til opprørarane, resten forsvann, eller «forsvann», og Krønder sjølv var ingen stad å finne.
Under eit bombardement frå Voldheims artilleri vart Berend skild frå systera si skilde. Dei sprang til kvar sin kant. Han høyrde henne rope namnet hans éin gong gjennom røyken. Så ingenting.
Berend leitte i vekene etter. Flyktningar, felthospital, massegraver der ingen ville sjå for nøye. Mange daude, men ingen Eivunn.
Etter våpenhvila rekrutterte Jestmarks hemmelege politi — Skuggevakta — frå gatemiljøet dei sjølve hadde vakse ut av. Berend vart ein naturleg kandidat: diskret, observant, lojal mot den nye nasjonen. Men den eigentlege grunnen til at han takka ja var tilgangen. Register. Etterretning. Nettverk som strekte seg utover Jestmarks grenser og kanskje, kanskje, kunne fortelje han kvar Eivunn var.
Han viste seg dyktig. Infiltrasjon, overvaking, avsløringar av korrupte tenestemenn — Berend leverte. Men etterkvart vart oppdraga vanskelegare å rettferdiggjere. Han overvaka Jestmark-borgarar som berre var ueinige med interimregjeringa. Han diskrediterte ein bladskrivar som stilte spørsmål Berend sjølv ville stilt. Kvar gong han spurde kvifor, fekk han det same svaret: det var ikkje hans rolle å vite.
Det var mønsteret som braut han, ikkje eitt einskild oppdrag. Utan innsikt i kven han faktisk beskytta og kven han skada, var han berre eit verktøy – ein kniv. Ein mann som selde Krønder ei stolen lommebok visste i det minste kva han gjorde.
Han forlét Skuggevakta stille, slik dei hadde lært han. Ingen dramatisk konfrontasjon. Berre ein agent som slutta å møte opp. Han tok med seg ferdigheitene, kontaktane, og eitt einaste spor: eit namn i eit flyktningregister frå Armada, fem år gammalt, ubekrefta.
